Ontwerper

Een toevallige ontmoeting

Het was een simpele uitnodiging die zijn leven veranderde. “Trekte gij nou mijn kiel us aan en ga mee de kroegen af,” zei Jan van der Kreek tegen hem. Zo begon de carnavalscarrière van Louis Weijts, die in 1945 officieel werd gevraagd om bij de Stichting Vastenavend te komen.

Weijts, geboren in 1905 in Bergen op Zoom, werd geen uitbundige feestvierder. Hij keek liever naar de optocht en vierde “Vastenavend vooral thuis achter m’n tekentafel.” In zijn woning aan de Auvergnestraat 20 creëerde hij een waar carnavalsatelier. Een kleurrijke verzameling vol tekeningen en ontwerpen.

De vastenavend kreeg een gezicht

Zonder Louis Weijts zou de vastenavend er heel anders uitzien. Tientallen jaren ontwierp hij wagens voor verschillende bouwclubs. Zijn grootste meesterwerk: de jaarlijkse prinsenwagen.

Dit was een heel proces. Al in maart of april kwam de Grootste Boer bij hem langs met het motto voor het volgende jaar. Weijts begon dan met schetsen die vóór juli moesten uitmonden in een goedgekeurd ontwerp. In september leverde hij een maquette op schaal 1:20 af, zodat de technische commissie kon beginnen met bouwen. Terwijl anderen nog aan het genieten waren van de zomer, was Louis Weijts al bezig met de volgende vastenavend.

Maar er is meer. Vrijwel alle veldtekens van de Bergse Vastenavend dragen zijn handtekening. Zo populair waren zijn ontwerpen, dat ze zelfs buiten Bergen op Zoom werden gekopieerd.

Ook de iconische getekende kop op de voorpagina van de Vastenavendkrant, die inmiddels 77 jaar bestaat, komt uit de pen van Weijts. Hij ontwierp deze in 1950 en tot op de dag van vandaag wordt dit ontwerp nog steeds gebruikt.

Een duidelijke visie

Weijts liet zich inspireren door de wagens uit Antwerpen, maar had een uitgesproken mening over wat een goede carnavalswagen moest zijn: “Een Vastenavendwagen moet niet alleen groot zijn. Hij moet ook inhoud hebben en carnavalesk zijn, dus vol Bergse humor.”

Over zijn ontwerpstijl was hij helder: “Je moet niet vergeten dat je als carnavalsschilder beperkt bent. De mensen moeten het in één oogopslag zien en begrijpen. Daarom moet je chargeren, de dingen aandikken.”

Zijn stijl heeft school gemaakt. Andere kunstenaars zoals Bart Rijnkels en Piet Borghouts hebben elementen van zijn werk overgenomen.

Meer dan alleen vastenavend

Louis Weijts was een veelzijdig kunstenaar. Naast zijn carnavalswerk maakte hij ook portretten, ontwierp circusfronten en deed commercieel werk voor merken als Liga.

Een bekend werk buiten de carnavalscontext was zijn muurschildering uit 1949 op het transformatorstation aan de Bergse Zuid-Oostsingel, met de leus “Bergen op Zoom hield zich vroom, zorgde op tyd voor voldoende stroom”. Deze muurschildering werd in 2012 gered van de sloop en is nu permanent te bezichtigen bij Kees de Mooij Fiets en Fitness.

Een blijvende erfenis

Louis Weijts overleed op 23 december 1995, maar zijn nalatenschap leeft voort in elke Bergse vastenavendviering. Zijn neef Leon Weijts houdt de herinnering aan zijn oom levend via een speciale Facebookpagina.

Als bescheiden architect van de Bergse vastenavend heeft Louis Weijts zich nooit op de voorgrond geplaatst. Toch heeft hij door zijn kunst een onuitwisbare bijdrage geleverd aan de cultuur en traditie van Bergen op Zoom. Zijn werk ademt de sfeer van het feest en vormt een essentieel onderdeel van de Bergse identiteit.

Voor iedereen die ooit een Bergse carnavalsoptocht heeft gezien of een veldteken heeft gedragen, is het werk van Louis Weijts – bewust of onbewust – een deel van hun herinnering aan dit bijzondere feest.