Ontwerper

Van Indonesië naar Bergen op Zoom

Joost Eykman heeft een ongewone start in het leven. Geboren in Indonesië, waar zijn vader werkzaam was, verhuisde hij op zevenjarige leeftijd naar Nederland. Eerst naar Doorn, later naar Bergen op Zoom. De stad die zijn thuis zou worden en waar hij zijn creativiteit zou ontplooien.

Al vroeg bleek zijn talent voor vormgeving. Hij rondde de kunstacademie cum laude af als grafisch ontwerper. Gevraagd naar zijn passie voor ontwerpen, omschrijft hij het zelf als “je eigen gedachten verbeelden op papier” en “iets maken dat nog nooit eerder gemaakt is”. Deze drang naar originaliteit zou kenmerkend worden voor zijn hele loopbaan.

Een muzikale route naar de Stichting Vastenavend

De band tussen Eykman en de vastenavend begon al in zijn jeugd, maar werd pas echt hecht via de muziek. Als trompettist in een dweilband raakte hij betrokken bij de vastenavend. Via deze muzikale route kwam hij in contact met bouwclubs. Daar mocht hij wagens ontwerpen en later ook de prinsenwagen.

In 1985, op 27-jarige leeftijd, trad hij officieel toe tot de Stichting Vastenavend. Zijn artistieke talent werd snel opgemerkt en benut. Als ontwerper van maar liefst acht prinsenwagens drukte hij zijn stempel op het visuele karakter van het feest.

Een droom die bijna stukliep

De kroon op zijn Vastenavend-carrière kwam op 11 november 2016, toen Eykman werd benoemd tot Gròòtste Boer. Maar het noodlot sloeg toe. Vlak voor zijn eerste vastenavend als Gròòtste Boer viel Eykman van een paard. Een schedelbasisfractuur en hersenkneuzing waren het gevolg. Een drama dat hem belette zijn rol dat jaar te vervullen.

Toch liet hij zich niet uit het veld slaan. Na zijn herstel pakte hij de draad weer op en zou uiteindelijk zeven jaar lang de rol van Gròòtste Boer bekleden, tot en met 2024. Bij zijn afscheid, tijdens de boerenmaaltijd van de Stichting , werd hij uitgebreid in het zonnetje gezet. Het was, zoals aanwezigen het beschreven, “één warm bad voor de vertrekkende Gròòtste Boer”.

Levenslessen in het straatbeeld

Naast zijn werk voor de vastenavend heeft Joost Eykman ook letterlijk zijn stempel gedrukt op het straatbeeld van Bergen op Zoom. Een van zijn meest zichtbare en blijvende creaties is het door hem ontworpen putdeksel in de Morganstraat.

Dit is niet zomaar een putdeksel. Het bevat de tekst “Stamp’ier t sjagerijn mar ondergronds en de Leut blefd’onder ons”. Een levenswijsheid die de essentie weergeeft van de Bergse vastenavend. De artistieke waarde van dit ontwerp werd onlangs nog bevestigd toen beeldend kunstenaar Leo Klein er een kunstproject van maakte.

De kracht van verbinding

Voor Eykman gaat de traditie van vastenavend verder dan alleen een feest. Hij beschrijft het als iets dat “de onderlinge verbinding versterkt en een onmisbaar bindmiddel vormt in deze moderne tijd”. Tijdens zijn periode als Gròòtste Boer heeft hij deze verbinding niet alleen gepredikt, maar ook persoonlijk ervaren en versterkt.

Terugkijkend op zijn jaren als Gròòtste Boer, zijn ontwerpen en zijn bijdragen aan de Bergse cultuur, zien we een man die zijn creatieve talent heeft ingezet voor de gemeenschap. Van prinsenwagens tot putdeksels, van schrijfwerk tot voordrachten: Eykmans artistieke vingerafdruk is overal in het Bergse volksfeest terug te vinden.